رونق ميلو! اشفاق آذر

رونق ميلو!

اشفاق آذر

اڃان ملڪ ۾ حب الوطني ۽ غداريءَ جو بحث هلندڙ هو، اڃان اها ڳالهه طئي ٿيڻي هئي ته ڪهڙو صحافي ديانتداريءَ سان پنهنجون ذميواريون نڀائي رهيو آهي ۽ ڪير ڪنهن جي پي رول تي ڪم رهيو آهي، اڃان هڪڙي پاسي ”فرشتن“ جون ڪارروايون ۽ ٻئي پاسي ”پٽي ڀائين“ جون هڪٻئي مٿان الرون جاري هيون ته وري ڪجهه وڌيڪ ”مجاهد“ ور کهنجي ميدان ۾ لهي رهيا آهن. ٺيڪ انهيءَ وقت جڏهن 2013ع ۾ ٿيل عام چونڊن جي پهرين سالگره ٿي رهي آهي، تڏهن ملڪ جو سياسي منظر نامو ڪجهه ان ريت آهي ته باخبر حلقن ۾ نه رڳو هن حڪومت پر ماڳهين جمهوريت جي ورسيءَ جون ڳالهيون ٿي رهيون آهن. انهن خدشن کي بعيد از امڪان ان ڪري  به نٿو چئي سگهجي، ڇاڪاڻ ته پاڻ وٽ صورتحال جنهن تيزيءَ ۽ جنهن غير روايتي نموني سان تبديل ٿيندي آهي، تنهن ۾ ڪنهن به وقت ڪجهه به ٿي پوڻ جا امڪان بهرحال موجود هوندا آهن. هن ڀيري به ايئن ئي ٿي رهيو آهي، جو عمران خان ۽ علامه طاهرالقادريءَ پاران ڌرڻن جي اعلانن کانپوءِ موسمي گرميءَ سان گڏ هڪدم سياسي گرمي پد به وڌي ويو آهي.

گذريل سال ملڪي تاريخ ۾ پهريون ڀيرو ايئن ٿيو هو، جو هڪ چونڊيل حڪومت کان ٻي چونڊيل حڪومت تائين جو هنگامه خيز سفر بهرحال بنا ڪنهن ٽرپل ون برگيڊ جي مداخلت جي پورو ٿيو، جنهن بعد سڀني ڌرين چونڊن ۾ ڌانڌلين جا الزام ته لڳايا پر بهرحال انهيءَ نظام کي قبول پڻ ڪيو، تحريڪ انصاف خيبر پختونخوا ۾ حڪومت ٺاهي، پيپلز پارٽيءَ سنڌ ۾، نواز ليگ پنجاب ۽ مرڪز ۾، ته بلوچستان ۾ مڙئي گڏائي سڏائي ڪم هلايو ويو. جماعت اسلاميءَ کان ويندي فضل الرحمان، ۽ اي اين پي کان ويندي قاف ليگ تائين جن به جماعتن چونڊن ۾ حصو ورتو ۽ هارايو، تن به پنهنجن تحفظات هوندي ان عزم جو اظهار ڪيو ته حڪومت توڙي جمهوريت جو هلندو رهڻ ئي سڀني جي فائدي ۾ آهي. پر هاڻي هڪ سال گذرڻ کانپوءِ اسين وري انهيءَ موڙ تي پهتا آهيون، جتي قياس آرائين جو هڪ طوفان آهي. هڪڙي پاسي هڪ ميڊيائي گروپ کي عسڪري ادارن جي سامهون آڻي بيهاريو ويو آهي، الزام بازين ۽ ڪيسن کان ويندي ڪردار ڪشيءَ تائين ڇا آهي جيڪو نه ٿي رهيو آهي ۽ اها ڳالهه سمجهه کان ٻاهر آهي ته جڏهن هن ملڪ ۽ دنيا جي طاقتور خفيه ايجنسيءَ کي پنهنجي حريف طور ٻيو ڪجهه نه مليو ته هڪ ميڊيائي اداري کي ايتري اهميت ڏني وئي، جو ان جي لاءِ اهو تاثر جوڙيو ويو ته جهڙوڪر اهو ادارو ”رياست اندر رياست“ قائم ڪريو ويٺو آهي. ٻئي پاسي وري عمران خان آهي، جنهن جو سياسي ذهن سمجهڻ ڪنهن معرڪي کي سر ڪرڻ برابر آهي. عمران خان جي 16 سال سياست ۾ رهڻ کانپوءِ گذريل سال اهو پهريون ڀيرو هو، جو هن جي جماعت ورهين کان اقتداري سياست ۾ سرگرم رهندڙ ٻن وڏين پارٽين پيپلز پارٽي ۽ نواز ليگ جي موجودگيءَ ۾ متبادل طور اڀري (ان ۾ ڪنهن ڪنهن جو حصو هو، اهو بهرحال کليل راز آهي!) انهيءَ اوچتي پذيرائي يا شايد ”فرشتن“ جي سگنل کي ڏسندي هو  بطور وزير اعظم پنهنجو ذهن ٺاهي چڪو هو، کيس گمان هو ته هن ڀيري چونڊن ۾ نه رڳو سندس پارٽي پنجاب ۽ خيبر پختونخوا پر وفاق ۾ به حڪومت ٺاهي وٺندي، ان ڪري خان صاحب سمورو زور به انهن علائقن ۾ لڳايو. کيس نه سنڌ جو الڪو هو، نه سنڌ جي اشوز تي هن ڪا ڳالهه ڪئي، نه ئي کيس ڪا بلوچستان جي ڳڻتي هئي. خان صاحب جي انهيءَ خيال کي هن جي آس پاس رهندڙ هن جي وفادارن ۽ وقتي دوستن به وڌي چڙهي حمايت ڪئي، پر جڏهن نتيجا ڪن سببن جي ڪري خان صاحب جي اميدن جي ابتڙ آيا ته اول ته انهيءَ صدمي مان ئي ٻاهر نڪرڻ لاءِ کيس وقت لڳو پر پوءِ هن جنهن نموني سان ڌانڌلين جي الزامن جو ورجاءُ شروع ڪيو، تنهن ۾ به ڪو ربط ڪونه هو. کيس ڪڏهن ضلعي انتظاميا، ڪڏهن آر او، ڊي آر اوز، ڪڏهن  فوج، ته ڪڏهن وري نگران حڪومتون ڌانڌلين ۾ ملوث نظر اينديون رهيون. پوءِ مٿس اهو به منڪشف ٿيو ته اڳوڻي چيف جسٽس افتخار محمد چوڌريءَ به کيس مايوس ڪيو. ان ڳالهه ۾ ڪو شڪ ناهي ته ڌانڌليون پاڻ وٽ چونڊن جو ”حسن“ رهيون آهن، ان کانسواءِ چونڊن جو ميڪ اپ مڪمل ٿيڻ ناممڪن آهي. گذريل سال به ڌانڌليون ٿيون، ڇاڪاڻ ته پاڻ وٽ ڌانڌلي باقاعده هڪ سائنس توڙي صنعت جو درجو اختيار ڪري چڪي آهي، ان جي شروعات اليڪشني عملي جي مقرري ۽ پڄاڻي لٺ باٺي ۽ گوليءَ سان ٿيندي آهي. سرڪاري خزاني مان پگهارون کڻندڙ همراهه اليڪشني نتيجن ۾ هير ڦير کي جائز ۽ سندن مٿان نگران ويٺل همراهه عين اخلاقي ۽ قانوني قرار ڏيندا آهن. اهو سڀ ڪجهه گذريل سال به چونڊن ۾ ٿيو پر مسئلو وري به اهو ئي آهي ته خدشي کي ثبوت نٿو قرار ڏئي سگهجي. پنجاب جي ڪجهه تڪن کي بنياد بڻائي سموري اليڪشني عمل کي فضول ۽ ناڪاره قرار ڏيڻ منهنجي نظر ۾ هڪ خطرناڪ سياسي طرز عمل آهي، جنهن جا نتيجا به ڀيانڪ ٿي سگهن ٿا. ٻي ڳالهه ته سموري اليڪشني عمل ۾ ڌانڌلين کي فقط پنجاب تائين محدود ڪرڻ به سمجهه کان ٻاهر آهي. ڇا جيڪو ڪجهه ڪراچيءَ سميت پوري سنڌ ۾ ٿيو، اهو انتهائي صاف شفاف هو؟ ڇا خيبر پختونخوا ۾ ڌانڌلين جي امڪانن کي نظر انداز ڪري سگهجي ٿو؟ ٿيڻ ته ايئن گهرجي ها ته ڌانڌلين واري معاملي کي ڪنهن سليقي ۽ فضيلت سان رکيو وڃي ها ۽ اليڪشني عمل کي وڌيڪ شفاف ۽ اثرائتو توڙي پرامن بڻائڻ کان ويندي ڪنهن به امڪاني ڌانڌلي کان پاڪ ڪرڻ جي حوالي سان گڏجي ويهي تجويزن ۽ مشاورت کان ڪم ورتو وڃي ها ته جيئن آئنده انهيءَ عمل کان ڪنهن به سياسي جماعت کي ڪا شڪايت نه ٿئي، ان جي ابتڙ اسلام آباد ۾ احتجاج جو اسٽيج ته تيار ڪيو ويو آهي پر ان جا مقصد واضح ناهن ته آخر عمران خان انهيءَ احتجاج مان ڇا ٿو حاصل ڪرڻ چاهي. ان ڪري ئي ملڪ ۾ قياس آرائين ۽ اڳڪٿين توڙي سازشي ٿيوريز جو ماحول گرم ٿيندو پيو وڃي.

اهو ٺيڪ آهي ته هي 90ع وارو ڏهاڪو ناهي، جڏهن سياسي عدم استحڪام توڙي غير يقينيءَ جي صورتحال جو فائدو وٺندي ٽرپل ون برگيڊ سدائين حرڪت ۾ اچي ويندي هئي ۽ پاڻ کي خبر تڏهن پوندي هئي، جڏهن سرڪاري ٽي وي تان ”ميري عزيز هم وطنو!“ جو آواز گونجندو هو. هي 2014ع آهي، جڏهن ميڊيا آزاد، سول سوسائٽي متحرڪ، عدليه فعال ۽ عالمي منظرنامو تبديل ٿي رهيو آهي. ظاهر آهي ته اهڙي صورتحال ۾ اسٽيبلشمينٽ لاءِ اهو ڪم ايترو سولو نه رهيو آهي، جو اوچتو ٽرپل ون برگيڊ کي حرڪت ۾ آڻي سموري نظام کي بي حرڪت ڪري ڇڏجي، ان لاءِ پهرين ”سازگار“ ماحول جو هجڻ ضروري هو، جنهن لاءِ پهرين اهو ڪم ڪيو ويو، جهڙو حڪومت طالبان سان ڳالهين وارو ڊرامو رچائي ڪيو ۽ اهڙي ريت بنا ڪجهه وڃائڻ جي طالبان گروپن کي هڪٻئي جي سامهون آڻي بيهاري ڇڏيو. حامد مير تي ٿيل حملي جا سبب ڀل ڪهڙا به هجن پر جيڪي نتيجا سامهون آيا، سي يقينن منصوبه بندي ڪندڙن جي عين منشا موجب ضرور هوندا، جو ميڊيائي ادارا نه رڳو ٻن واضح ڪيمپن ۾ ورهائجي چڪا آهن پر سندن ادارتي توڙي صحافين جي پروفيشنل ساک ڏانهن به آڱريون کڄي رهيون آهن ۽ اها ميڊيا، جنهن هٽايل ججن جي بحاليءَ لاءِ ڀرپور ڪردار ادا ڪري پنهنجي سگهه جو مظاهرو ڪيو، تنهن کي انتهائي مشڪل ۽ ڪمزور صورتحال جي ور چاڙهيو ويو آهي. ميڊيا واري معاملي سان گڏ هاڻ وري ان ۾ سهڪاري ڪردار ادا ڪرڻ لاءِ جيڪي ڌريون سامهون آيون، تن مان عمران خان به اٿندي ئي انهيءَ ميڊيا گروپ سان هٿ ڳنڍيا، جنهن جو هو ڪڏهن لاڏلو ليکيو ويندو هو ۽ سندن ياراڻو ايترو هو جو ٻئي گڏجي فلاحي ڪم به ڪندا هئا. رهي ڳالهه علامه طاهر القادريءَ جي ته، ان تي ڇا ڳالهائجي، ان کي رهڻ ئي ڏيو! سوچڻ جي ڳالهه اها آهي ته اصل معاملو سول- ملٽري لاڳاپن جي خرابي جو آهي. ان ۾ ڪو شڪ ڪونهي ته انهن لاڳاپن جي خرابيءَ جو سبب مشرف ڪيس سميت اها پرڏيهي پاليسي ئي آهي، جيڪا تاريخي طور تي سول- ملٽري لاڳاپن جو بنياد رهندي آئي آهي. عسڪري حلقن جي خواهش هئي ته ميان صاحب پاڪستان ۾ موجود افغان پناهگيرن کي افغان چونڊن ۾ ووٽ ڏيڻ جي اجازت ڏئي ته جيئن اهي نتيجن تي اثر انداز ٿي سگهن پر ايئن نه ٿي سگهيو. ڀارت سان لاڳاپا بهتريءَ تي آڻڻ لاءِ پورو پلان تيار ٿيل آهي، جنهن تي مودي حڪومت جي اقتدار ۾ اچڻ کانپوءِ عمل ڪيو ويندو.  سو ان صورتحال ۾ ڪن حلقن جو خيال آهي ته حڪومت خلاف جيڪو سياسي اڀار پيدا ٿي رهيو آهي، تنهن جو مقصد اهو آهي ته مٿس دٻاءُ وجهي پنهنجي مرضيءَ جا فيصلا ڪرايا وڃن. ڪي وري انهيءَ راءِ جا آهن ته ٽئين قوت جي اچڻ جو اشارو فقط هڪ فرضي داستان آهي، جيڪو دوستن ماحول کي گرم رکڻ لاءِ گهڙيو آهي، ڇاڪاڻ ته شهيدن جي ڏهاڙي تي آرمي چيف جي ڪيل تقرير جمهوري نظام جي حمايت جي حوالي سان ڪافي واضح هئي. انهيءَ سڄي پس منظر ۾ عمران خان ڇو پنهنجي سياسي ساک کي داءُ تي لڳائي رهيو آهي، سا خبر خود خان صاحب کي ئي ٿي سگهي ٿي. جيڪڏهن  گهر ۾ رونق لاءِ اهو ميلو لڳائڻ ضروري هو ته منهنجي خيال ۾ گهڻو ٿي چڪو، اهڙا ڪيترائي ميلا هن ملڪ جي ماڻهن ڏسي ورتا آهن. سنجيدگيءَ جي تقاضا ته اها هجي ها ته هن وقت ملڪ ۾ ڪنهن وڌيڪ ايڊوينچر جي سهپ ڪانهي، ملڪي سطح تي هر شعبو زوال پذير آهي، مٿان عالمي سطح تي ساک ان حد تائين خراب ٿي چڪي آهي، جو پاڪستاني پاسپورٽ جي اهميت گهٽجڻ کانپوءِ هاڻي پوليو جي ڪري سفري پابندين کي به منهن ڏيڻو پئجي رهيو آهي ۽ هتي حال اهو آهي جو پاڻ غداريءَ ۽ ڌانڌلين جي بحث کان ٻاهر نڪري ناهيون سگهيا!!

me-azar@yahoo.com